Հայաստանի մասին առաջին տպավորությունը հաճախ սկսվում է նրա բնապատկերներից՝ լեռներից, քարաշեն եկեղեցիներից, հին ամրոցներից և քաղաքներից։ Սակայն այս տեսարանների հետևում մի պատմություն է, որը տարբեր դարաշրջաններ կապում է թագավորությունների, հավատի, արհեստագործության և դժվարություններից հետո վերականգնվելու շարունակական աշխատանքի միջոցով։

Հայաստանի պատմության հնագույն էջերից մեկը կապված է Վանի թագավորության հետ, որը հայտնի է նաև Ուրարտու անունով և ձևավորվել է Հայկական լեռնաշխարհում։ Ք.ա. 782 թվականին Արգիշտի Ա թագավորը հիմնադրեց Էրեբունի ամրոցը։ Նրա սեպագիր արձանագրությունը պահպանել է այդ իրադարձության հիշատակը, իսկ Էրեբունու հիմնադրումը համարվում է Երևանի պատմության սկզբնակետը։

Հետագա դարերում հայկական պետականությունը շարունակվեց Երվանդունիների, Արտաշեսյանների և Արշակունիների թագավորությունների միջոցով։ Ք.ա. առաջին դարում՝ Տիգրան Մեծի օրոք, հայկական թագավորությունը հասավ իր տարածքային ամենամեծ ընդարձակմանը։ Քաղաքական այս փոփոխություններին զուգահեռ քաղաքները զարգանում էին որպես առևտրի և արհեստագործության կենտրոններ՝ պահպանելով կապերը հարևան մշակույթների հետ։

Մեկ այլ կարևոր շրջադարձ էր քրիստոնեության ընդունումը, որը Հայ Առաքելական եկեղեցու ավանդության համաձայն թվագրվում է մ.թ. 301 թվականով։ Նոր հավատը աստիճանաբար իր արտահայտությունը գտավ ճարտարապետության և արվեստի մեջ։ Էջմիածնի եկեղեցիները պահպանում են այս ժառանգության տարբեր ժամանակաշրջանների հետքերը։

Միջնադարյան Հայաստանի խոշորագույն կենտրոններից էր Բագրատունյաց թագավորության մայրաքաղաք Անին։ 10-րդ և 11-րդ դարերում այն ծաղկում էր որպես առևտրի, արհեստագործության և ճարտարապետության քաղաք։ Նրա ավերակները, որոնք այսօր գտնվում են Թուրքիայի տարածքում, հիշեցնում են նաև, որ պատմական Հայաստանի աշխարհագրությունը տարածվում է ներկայիս Հայաստանի Հանրապետության սահմաններից դուրս։

Հետագա դարերը բերեցին օտար տիրապետություն, պատերազմներ և տեղահանություններ։ Հայկական համայնքները շարունակեցին իրենց մշակութային կյանքը թե՛ հայրենիքում, թե՛ նրա սահմաններից դուրս։ 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությունը կործանարար հետևանքներ ունեցավ մարդկանց և նրանց ստեղծած ժառանգության համար։ Բազմաթիվ ձեռագրեր կորսվեցին, իսկ մյուսները փրկվեցին այն մարդկանց ջանքերով, ովքեր դրանք տեղափոխեցին անվտանգ վայրեր։

1918 թվականին հիմնադրվեց Հայաստանի Առաջին Հանրապետությունը՝ Երևանը դարձնելով մայրաքաղաք։ 1920 թվականին հաստատվեց խորհրդային իշխանությունը։ Խորհրդային տարիներին Երևանը զգալիորեն ընդարձակվեց, իսկ քաղաքի զարգացումը մեծապես ձևավորվեց ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանի գլխավոր հատակագծով։

1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Հայաստանի ժողովուրդը համազգային հանրաքվեով քվեարկեց անկախության օգտին՝ բացելով երկրի պատմության նոր էջը։

Ճանապարհորդի համար այս պատմությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ ճանապարհին հանդիպող վայրերը։ Էրեբունու քարերը, միջնադարյան եկեղեցու պատերն ու Երևանի փողոցները պատկանում են տարբեր ժամանակաշրջանների։ Իսկ դրանց շուրջ առօրյա կյանքը շարունակվում է․ մարդիկ աշխատում են, ստեղծագործում և իրենց սեփական պատմություններն ավելացնում այն վայրերին, որոնք իրենց տունն են համարում։